Felieton Tomasza Olbratowskiego

A mówiłem, apelowałem, tłukłem dechą w bęben opamiętania, jeździłem kijem po sztachetach rozsądku, żeby zadania maturalne z matmy były realistyczne i nic. Do niecodziennego wydarzenia doszło na arkuszu maturalnym z matematyki. Treść zadania: Klient wpłacił do banku 10 000 złotych na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank dolicza odsetki w wysokości 6 procent bieżącego kapitału znajdującego się na lokacie, zgodnie z procentem składanym. Po dwóch latach oszczędzania łączna wartość doliczonych odsetek na tej lokacie, nie uwzględniając podatków, jest równa. I trzeba dać odpowiedź. Autorze, dej nazwę banku, który 10 tysi na dwa lata na 6 procent przyjmie. I nie uwzględni podatku. To jest karmienie młodej psychiki science fikcją ułudy. Sprawdziłem w Internecie. Banki max 4 procent dają na lokaty, i to max 3-6 miesięcy. W jednym banku jest lokata na 6 procent w skali roku na dwa miesiące. I jest wyłącznie lokata powitalna. Lokata pożegnalna nie jest oprocentowana. Potem idzie ktoś do banku i mówi: mam tu 10 tysięcy i chcę umieścić na dwuletniej lokacie na 6 procent rocznie, procent składany. To pani w banku krzyknie: ej! Chodźcie tu wszyscy. Powtórz gościu, Marek cicho! Powtarza klient. Rozlega się śmiech, turling po wykładzinie, popuszczanie siku w majtki, później pracownicy banku robią sobie z niedoszłym klientem selfiacze. Ale też, trzeba uważać z tymi 6-cioma procentami, bo w niektórych bankach taka propozycja klienta może zostać uznana za napad na bank. Ech!

Matematyka. To słowo budzi dreszcze ohydy u wielu maturzystów. Podobnie jak w przypadku egzaminu z polskiego, apeluję o zmianę w formułowaniu zadań tekstowych. Co teraz mamy: wykaż, że x jest czymś tam. Nudne nie spełniające wymogów współczesnego świata. Maturzyście takie zadania są obce. A jeśli nie będą obce to abiturientowi w formie maturzysty będzie łatwiej je rozwiązać. Oto przykłady prawidłowo ułożonych zadań tekstowych z matmy. Izrael wystrzelił na Iran rakietę lecącą z prędkością 300 kilometrów na godzinę. W tym samym czasie Iran wystrzelił na Izrael swoją rakietę lecącą z prędkością 450 kilometrów na godzinę. Obie rakiety mają do pokonania taką samą odległość 1200 kilometrów by trafić w wyrzutnię przeciwnika. Oblicz po jakim czasie obie rakiety miną się. W obliczeniach pomiń obronę przeciwrakietową obu krajów. Kolejne zadanie: Profesor Sroze ma na dachu fotowoltaikę zasilaną nie polskim, ale europejskim słońcem. Profesor ma zamiar zdjąć panele. Zakładając, że tych paneli jest 36, a zdjęcie jednego zajmuje godzinę, oblicz po ilu latach profesor Sroze zdejmie panele. Na marginesie, prawidłowa odpowiedź: nie zdejmie. Następne: w poniedziałek Donald Trump wywołał trzy wojny i zakończył dwie, we wtorek wywołał tyle wojen co w piątek, a zakończył dwa razy więcej niż we wtorek, w środę rozpoczął 6 wojen, a zakończył 8. Oblicz ile wojen w tygodniu wywołał Trump, a ile zakończył. Tak sformułowane w przyszłości zadania z matmy dadzą uczniom radość i satysfakcję z rozwiązania.

Tradycyjnie jak co roku na początku maja startują egzaminy maturalne. Na początek język polski. Egzamin z języka polskiego sprawia wielu osobom problem. I nic dziwnego, bo pytania choćby na rozprawkę są takie lekko oderwane od rzeczywistości, typu: honor czy miłość. Przedstaw dylematy bohatera w powieści. Swoje rozważania podeprzyj. Czy życie jest dla Boryny podróżą poprzez pory roku. A czym są pory roku dla Dziadów. Porównaj postawy. I takie tam złośliwości. Tematy dla młodzieży maturalnej powinny być bliżej ich życia i doświadczeń. Na przykład: Zaprosiłeś PanaTadeusza na kręgle. O co byś go zapytał? Patrzcie jakie możliwości rozwinięcia! Albo: Idziesz z wizytą do latarnika, czy kupisz mu kebaba? wyjaśnij swoją decyzję bazując na wybranych tekstach kultury. Tak powinno być, a jak jest to wiadomo...

Jesteśmy niewolnikami kalendarza. Tkwimy w okowach powtarzających się sekwencji dni, która nie zawsze układa się dla nas pomyślnie. Weźmy tegoroczną majówkę, która w tym roku jest krótka, praktycznie tylko jeden dzień wolny. Gorzej jest tylko jak 1 listopada, albo 11 listopada, czy Wielkanoc przypada w niedzielę. Na tak krótką majówką, to się, panie grilla nie opłaca rozpalać. Rozpalisz grill, napijesz się piwa, czy czegoś, otwierasz oczy i jesteś w poniedziałek w pracy. Tylko trzy dni wolnego, to ewentualnie powinno być na Trzech Króli. To wszystko przez kalendarz. Bo tak się dni ułożyły i daty, z resztą każdy dzień jest powiązany z jakąś datą, że jest jak jest. Jesteśmy niewolnikami kalendarza.

Spore zainteresowanie wzbudził felieton o aferze kryptowalutowej. Dziękuję za obydwa sygnały. Słuchacz napisał, że nie znam się, a się wypowiadam. No przecież jakbym się znał, to bym się nie wypowiadał. Bo co to za zabawa mówić na temat, na którym się znasz? to nudne: wiesz to mówisz. Brzmiałoby to jak oszustwo. Jakby każdy mówił to na czym się zna to by nie było polityki. Inny głos od słuchaczki: jak uchronić się od wpadek inwestycyjnych, jak rozpoznać pułapki finansowe zastawione na ludzi? Na tym też się nie znam, zatem wypowiem się. Edukacja.